ABB Robotics'in SoftBank satışına Çin engeli

ABB Robotics'in SoftBank Group'a satışı Çin'den engel gördü. Ülkenin Yabancı Yatırım Güvenliği İncelemesi Çalışma Mekanizması Ofisi, planlanan devri durdurdu. Düzenleyiciler, yapay zeka modellerini eğitmekte kullanılan verilerin yurt dışına aktarılabileceğinden endişe ediyor.

Zürih merkezli şirket durumu doğruladı. Ayrıca SoftBank ile yakın temas içinde olduklarını ve işlem üzerinde yapıcı biçimde çalıştıklarını belirtti.

ABB Robotics Satışını Çin Neden Durdurdu?

Çin, şirket için zaten önemli bir pazar. ABB Robotics ülkede büyük bir robot üreticisi ve sağlayıcısı. Bu nedenle Çin operasyonunu küresel bir işlemden ayırmak son derece zor. Interact Analysis'in yönetim direktörü Ash Sharma da bu noktayı vurguluyor.

Sharma'ya göre endüstriyel robotlar artık yalnızca üretim ekipmanı sayılmıyor. Otomasyon, veri ve yapay zekanın kesiştiği stratejik bir teknoloji olarak görülüyor. Ayrıca sınır ötesi satın almalarda robotik verisi, fikri mülkiyet ve yerel üretim kapasitesi önem kazanıyor.

Financial Times muhabiri Zijing Wu ise X'te bir paylaşım yaptı. Wu'nun aktardığına göre Çin'in Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), robotik verilerinin yurt dışına gitmesinden çekiniyordu. Çünkü bu veriler, OpenAI gibi şirketlerin modellerini eğitmekte kullanılabilir. SoftBank da OpenAI'ın büyük yatırımcılarından biri.

Wu, OpenAI'ın Eylül'de yayımladığı GPT-6 modeline de atıfta bulundu. Çinli yapay zeka firmaları, kendi modellerini eğitirken bu modelden yararlandı. Wu'ya göre “Astra sonrasında robotik verisi daha stratejik hale geldi.”

Gecko Robotics'te savunma üretimi alanında pazara açılım sorumlusu olan Ahmed Humayun ise LinkedIn'de iki endişeye işaret etti. İlki, Çin ile Japonya arasındaki gerilimin yükseldiği bir dönemde varlıkların Japonya'ya aktarılması. İkincisi, Çin'de üretilen robotik verisinin temel modelleri eğitmek için yurt dışına çıkması. Humayun'a göre bu adım, Çin'in fikri mülkiyet ve varlıkların ülke dışına çıkmasını önleyecek birçok kaldıracı olduğunu gösteriyor.

Başka Ülkeler de Fiziksel Yapay Zekayı Koruyor

Diğer ülkeler de egemen saydıkları fiziksel yapay zekayı korumaya çalışıyor. Örneğin ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), bacaklı robotlar ve otonom mobil robotlar (AMR) dahil bazı bağlantılı gelişmiş cihazların yeni modellerini yasakladı. Intel ve Husqvarna gibi şirketler ise koşullu onay aldı.

Bunun yanı sıra ABD Ticaret Bakanlığı geçen hafta önemli bir karar verdi. Bakanlığa göre robot, endüstriyel makine ve ilgili parça ithalatı ABD ekonomisi ve ulusal güvenlik için tehdit oluşturuyor. Bu karar gümrük vergilerine yol açabilir.

Devlet incelemeleri büyük robotik ve yapay zeka şirketlerini doğrudan etkileyebiliyor. Amazon'un iRobot'u satın alma planı buna örnek. Avrupa'daki rekabet incelemesi, anlaşmanın iptal edilme nedenlerinden biri oldu. iRobot sonradan iflas sürecine girdi. Robot süpürge öncüsünü ise Shenzhen merkezli Picea Robotics Co. devraldı.

SoftBank ve ABB Robotics Neden Bir Araya Gelmişti?

ABB Robotics, entegre portföyünde endüstriyel otomasyon, yazılım, kuvvet ve güç sınırlı kobotlar ile AMR'leri bir arada sunan tek şirket olduğunu söylüyor. Şirketin “otonom çok yönlü robotları”, otomotiv, elektronik ve lojistik gibi sektörlerde her ölçekten işletmeye hizmet ediyor. Dünya genelinde 500 binden fazla robot kurdu ve yaklaşık 7 bin kişi çalıştırıyor. ABD merkezi Michigan'ın Auburn Hills kentinde bulunuyor.

Ana şirket ABB, Ekim 2025'te robotik bölümünü Japonya merkezli SoftBank Group'a 5,3 milyar dolara satmayı kabul etmişti. Interact Analysis kıdemli analisti Samantha Mou'ya göre geleneksel robotikteki yoğun rekabet, köklü üreticileri yapay zeka odaklı robotikte öncü olmaya zorlayacak. Ancak bu, ciddi yatırım gerektiriyor. Uzun vadeli Ar-Ge maliyetleri de ABB'nin satış kararında etkili olmuş olabilir.

Mou, FANUC, KUKA ve Yaskawa'yı kapsayan diğer büyük üreticilere kıyasla ABB'nin yapay zekayı ürünlerine daha hızlı entegre ettiğini söylüyor. SoftBank ile sinerji de tam bu alanda doğabilirdi. Novanta'nın eski robotik strateji sorumlusu Robert Little ise yatırımın ABB içinde zorlaştığını anlatıyor. Çünkü robotik, daha yüksek marjlı işlerle fon için yarışıyor. Üstelik ABB, robotik ile şirketin geri kalanı arasında sınırlı sinerji görüyordu.

Little'a göre SoftBank mantıklı bir alıcıydı. ABB robot üretimini, uygulama bilgisini ve yerleşik müşteri ilişkilerini getiriyordu. SoftBank ise ek yatırım ve net bir yapay zeka odağı sunabilirdi. Konuyla ilgili paylaşılan video şöyle:

Little, Çin'deki gelişmeden endişe ettiğini de söylüyor. ABB'nin ülkedeki gücü yıllar içinde artmış. Ancak yoğun devlet desteği alan Çinli robot üreticileri hem kendi pazarlarında hem Avrupa'da güçleniyor. Bu da fiyat ve marj baskısını artırıyor.

ABB Robotics ve SoftBank işlem üzerinde görüşmeyi sürdürüyor. Little'a göre müzakereler hala bir çıkış yolu bulabilir. Şimdilik ise ABB zor bir durumda.