Fransa'da market siber saldırısı yangın çıkardı

Fransa'da Intermarche, Netto ve Cooperative U zincirlerine ait çok sayıda marketi vuran market siber saldırısı, soğutma sistemlerini hedef aldı. Sıcaklıklar bazı dolaplarda 50 dereceye kadar yükseldi ve çok sayıda taze ile dondurulmuş gıda imha edildi. Ancak olayın en çarpıcı yanı kayıp mallar değil; bazı mağazalarda yangın çıkması, küçük görünen bir sistemin fiziksel zarara yol açabildiğini gösterdi.

Fransa'daki market siber saldırısı neyi gösteriyor?

Olay, internete bağlı cihazların güvenliğine ve eski sistemlerin yarattığı risklere dair endişeleri yeniden gündeme taşıdı. Enerji santralleri, elektrik şebekeleri ve veri merkezleri gibi büyük altyapılar zaten hedef olabiliyor. Ayrıca evdeki akıllı cihazlar, marketlerdeki soğutma sistemleri ve otomobillerdeki bilgisayarlar da saldırganların önüne çıkabiliyor.

Fransa'daki olay, hibrit tehditler kapsamında kullanılabilecek saldırıların günlük yaşamdaki etkisini de ortaya koydu. Bu nedenle küçük görünen bir sistem, ciddi fiziksel ve ekonomik zararın kapısını aralayabiliyor. Bu zarar yalnızca sanal dünyada kalmıyor.

Bağlantılı cihazlar ve eski altyapı riski

Özyeğin Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Selim Akyokuş, siber güvenliğin önemini bağlantılı cihazların artışıyla açıklıyor. Nesnelerin İnterneti (IoT), yani ağa bağlanıp veri alışverişi yapan cihazlar, dünya genelinde yaklaşık 21 milyar adede ulaşmış durumda.

Akyokuş'a göre marketlerdeki buzdolapları merkezi bir sistemle yönetiliyor ve sıcaklıklar bu sistem üzerinden izleniyor. Ancak cihazlar sisteme bağlanırken bazı güvenlik zafiyetlerine yeterince dikkat edilmemiş olabilir. Çünkü bu tür sistemlerde genellikle cihazın çalışıp çalışmadığına bakılıyor.

Buzdolabı çalıştığı sürece sisteme dokunulmuyor. Üstelik büyük endüstriyel soğutma sistemleri 10-15 yıl kullanılabiliyor. Bu yüzden merkezi yönetim altyapılarında çeşitli güvenlik açıkları bulunabiliyor.

Akyokuş, saldırıların yalnızca bir internet sitesini çökertmek ya da bankacılık sistemine izinsiz girmekle sınırlı kalmadığını söylüyor. Akıllı termostatın, robot süpürgenin, üretim tesisindeki makinenin ve soğutma sisteminin içinde de bir bilgisayar var. Dolayısıyla işletim sisteminde ya da şifrelemede açık bulunan bir cihaz, saldırı anında sıradan bir bilgisayardan farksız.

Toplumsal etki ve caydırıcılık

Akyokuş'a göre uzaktaki tek bir kişi bir sisteme zarar verebiliyor, ama bu zararı gidermek için çok sayıda insan çalışmak zorunda kalıyor. Fransa'daki market siber saldırısında zararın belki milyonlarca doları bulduğunu da ekliyor. Üstelik etkilenenler yalnızca şirketler değil; vatandaşlar da bazı ürünleri birkaç gün boyunca bulamamış olabilir.

Akyokuş, saldırının amacının toplumsal etki yaratmak olabileceğini düşünüyor. Hatta toplumun devlete ya da mevcut sisteme duyduğu güveni sarsmak da hedeflenmiş olabilir. Ancak bu market siber saldırısının ne kadar planlı olduğu ve arkasındaki organizasyon bilinmiyor.

Siber güvenlikte dost ülkeler belirli istihbaratı paylaşabiliyor. Fakat çıkarlar çatıştığında bir ülke, kendini etkileyen açığı başkalarıyla paylaşmayabiliyor. Akyokuş bu noktada karşılıklılık anlamına gelen mütekabiliyet ilkesini hatırlatıyor.

Ona göre yalnızca savunma yetmeyebilir; gerektiğinde saldırı yapabilecek ekip ve teknik kapasite de gerekiyor. Akyokuş bunu askeri caydırıcılığa benzetiyor: karşılık verebilecek bir kapasite, saldırganın girişimlerini sürdürmesini zorlaştırabilir.